Flawonoidy – czym są i jakie mają właściwości?

Flawonoidy – czym są i jakie mają właściwości?

Certyfikowane, legalnie dostępne olejki konopne stanowią zbiór niezwykle cennych dla zdrowia składników. Przede wszystkim zawierają pełne spektrum kannabinoidów, czyli między innymi CBD, CBDA czy CBG, ale również terpeny oraz flawonoidy. Te ostatnie pełnią kilka istotnych funkcji w budowie roślin, a do tego posiadają właściwości antyoksydacyjne, dzięki czemu są wartościowymi związkami dla człowieka. O roli kannabinoidów w wyrobach konopnych powiedziano już wiele, natomiast flawonoidy są tak samo cennym elementem, który znacznie wzbogaca właściwości olejków.

Rola flawonoidów w funkcjonowaniu roślin

Flawonoidy to naturalne związki występujące w roślinach. Odpowiadają za kolor danego gatunku, zapach oraz smak. Można je znaleźć we wszystkich elementach rośliny, a więc w liściach, łodygach, kwiatach oraz częściach jadalnych, czyli owocach i warzywach. Flawonoidy nadają jej barwę o odpowiedniej intensywności, która przyciąga owady mające korzystny wpływ na dany gatunek, jednocześnie odstraszając te szkodliwe. Oprócz tego zapewniają roślinom barierę ochronną, która ogranicza dopływ promieni UV oraz zabezpiecza przed grzybami i chorobami. Poza tym regulują procesy fizjologiczne, takie jak wzrost, oddychanie czy fotosynteza.

Do tej pory wykryto istnienie około 8 tys. związków flawonoidowych, z czego tylko 500 z nich zostało dokładnie przebadanych. Wśród licznych grup tych substancji wyróżnia się między innymi flawonole obecne w sałacie i brokułach, antocyjany znajdujące się na przykład w borówkach i czarnym bzie oraz izoflawony zawarte w roślinach strączkowych i soi. Oprócz nich wymienia się również flawony, chalkony i inne.

Właściwości antyoksydacyjne flawonoidów – wpływ na organizm człowieka

Flawonoidy zawarte w roślinach funkcjonują jako przeciwutleniacze, które, jak wiadomo, wykazują szereg cech prozdrowotnych. Przede wszystkim hamują rozwój wolnych rodników odpowiadając za wszelkie procesy mające na celu ich neutralizację oraz ograniczenie rozprzestrzeniania.
Jak podają autorki artykułu Flawonoidy w profilaktyce i terapii opublikowanym na łamach czasopisma „Farm Pol” (5/2009), związki te wychwytują i wymiatają wolne rodniki i RFT (reaktywne formy tlenu) oraz zmniejszają aktywność enzymów odpowiadających za ich produkcję. Ponadto mają one zdolność do pośredniego chelatowania jonów metali przejściowych, czyli wiązania ich w komórkach, dzięki czemu zapobiegają powstawaniu reaktywnego rodnika hydroksylowego. W tym samym opracowaniu można wyczytać, że flawonoidy pełnią również funkcję ochronną w stosunku do niskocząsteczkowych antyoksydantów, takich jak askorbinian czy tokoferol, zabezpieczając je przed utlenianiem.

Dzięki działaniu antyoksydacyjnemu flawonoidy zyskują właściwości spowalniające procesy starzenia. Oprócz tego są w stanie zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób serca lub nowotworu. Związki flawonoidowe oddziałują między innymi na naczynia krwionośne. Przede wszystkim poprawiają ich elastyczność i wytrzymałość oraz uszczelniają śródbłonek naczyń włosowatych. Hamują również aktywność elastyzy i hialuronidazy, tym samym przyczyniają się do wzmocnienia tkanki łącznej. Równie duży wpływ mają na układ krążenia. Wspierają utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego krwi oraz pracę serca, a także odtruwają mięsień sercowy i pomagają przywrócić go do właściwego funkcjonowania.
Organizm wchłania flawonoidy poprzez spożywanie owoców, warzyw i roślin strączkowych, a także stosowanie określonych preparatów, takich jak chociażby olej CBD. Związki te, obecne w wyrobach konopnych, znacząco wzbogacają ich skład oraz poszerzają wykorzystanie.

Flawonoidy a CBD – właściwości zdrowotne związków roślinnych w preparatach konopnych

W składzie konopi siewnych każdy związek ma równie duże znaczenie, dlatego flawonoidy stanowią tak samo istotny składnik, jak kannabinoidy czy terpeny. Wynika to z tzw. „efektu otoczenia”, który polega na synergii między substancjami zawartymi w żywności i roślinach. Dzięki interakcji synergicznej związki obecne w produktach konopnych wykazują jeszcze skuteczniejsze działanie niż w przypadku, gdyby miały występować osobno.

Dzięki wzajemnemu oddziaływaniu na siebie składników, olejki zyskują tak bogaty zbiór właściwości wykorzystywanych w terapiach leczniczych, profilaktyce zdrowotnej oraz pielęgnacji. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis opublikowali w 2021 roku raport Flavonoids in Cannabis sativa: Biosynthesis, Bioactivities and Biotechnology, w którym potwierdzają, iż zastosowanie flawonoidów i terpenów w połączeniu z określonym zestawem kannabinoidów jest w stanie znacznie zwiększyć aktywność biologiczną olejów CBD niezależnie od tego, czy mówimy o stężeniu 5% czy innym. Jednocześnie podkreślają, że dalsze badania nad flawonoidami mogą przynieść cenne korzyści w opracowywaniu jeszcze skuteczniejszych preparatów.
Wiadomo, że flawonoidy stanowią 10% wszystkich związków zawartych w cannabis sativa. Szacuje się, że w konopiach można znaleźć je mniej więcej w 20 różnych typach, z czego większość to flawonole i flawony. Zaliczamy do nich między innymi kemferol. Składnik ten występuje zarówno w konopiach, jak i herbacie, owocach oraz warzywach. Grupa naukowców z Departamentu Farmakologii Uniwersytetu Dalhousie oraz Centrum Badawczego Rozwoju Zasobów Wodnych i Upraw z Kanadyjskiej Narodowej Rady Badań Naukowych w raporcie Anti-Cancer Potential of Cannabinoids, Terpenes, and Flavonoids Present in Cannabis z 2020 roku powołuje się na przeprowadzone na przestrzeni ostatnich lat badania, w których wykazano pozytywny efekt działania kemferolu na różne odmiany raka. Jego stosowanie skutkowało wyraźnym zahamowaniem żywotności komórek nowotworowych. Udowodniono, że w niektórych przypadkach flawonoidy, w tym przypadku kemferol, mogą wykazywać właściwości wspomagające walkę między innymi z rakiem piersi, wątroby, jajnika oraz żołądka.

Ci sami eksperci odnotowali podobne wnioski w przypadku kannaflawiny, czyli flawonoidu występującego wyłącznie w konopiach. Stosowanie pochodnej tego związku, kaflanonu, na przyczyniło się do opóźnienia kolejnych przerzutów raka trzustki. Zadowalające wyniki badań nad kaflanonem sprawiły, że w 2019 roku otrzymał on status leku sierocego nadany przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków.

Preparaty konopne posiadają bogatą zawartość. Każdy ze składników poddawany jest osobnym badaniom, które dają coraz ciekawsze wyniki oraz potwierdzają szerokie zastosowanie flawonoidów (i nie tylko) jako substancji prozdrowotnych, a w niektórych przypadkach wykorzystywanych w charakterze wsparcia leczniczego w ciężkich chorobach. Warto osobiście zainteresować się tematem, bowiem lista opublikowanych badań wskazujących na wykorzystanie flawonoidów w medycynie jest niezwykle pokaźna.